Author: Институт перевода Библии
Date: 2024-04-28T06:48:43.130984+00:00

ЦӀийи Йикьрар: Галат

ЦӀийи Йикьрар: Галат

1. Сифте гаф

1. Галат

1. Читин гафар

2. Ччвурар (ЦӀийи Йикьрар)

3. Картйир

4. Шиклар

Creative Commons: BY-NC-ND 4.0

© Институт перевода Библии; Информацию о лицензии этого издания можно найти здесь: https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/deed.ru

Институт перевода Библии

Институт перевода Библии, 101000 Москва, Главпочтамт, а/я 360
ibt_inform@ibt.org.ru

Правила использования текстов библейских переводов ИПБ: https://ibt.org.ru/ru/rules

ЦӀийи Йикьрар

Библия илтӀикӀру Институт

Москва

2010

ЦӀийи Йикьрар

Фикрар-хиялариз:

ibt_inform@ibt.org.ru

ISBN 978-5-93943-149-1

© Институт перевода Библии, Москва, 2010

Сифте гаф

Сифте гаф

Гьюрматлу дустар!

Учвухь хьайи му «ЦӀийи Йикьрар» кӀуру Китаб Аллагьдин гирами китабдин кьюбпи пай ву.

Сабпи пай, Кюгьне Йикьрар, мегьел жугьуд чӀалнаан ихь чӀалназ илтӀибкӀнадар. Дидин кӀулин мяна-метлеб, сар касди, Адамди, учв халкь гъапӀу Аллагьди кӀуруб дарапӀди, фици гьадгъулантина гъабхьи вари инсаният гунагьвалиъ абхънуш ва гьадму гунгьиккан адмийир уьрхбан бадали гьапӀну ккундуш, улупуб ву. Яни Дугъу Чаз Чан хусуси халкьди жугьдар ктагъуру, дурарихъди Йикьрар йитӀну, Къанун дебккру, хъа дурарихьан думу Йикьрар, Къанундиъ улупнайиси, кӀулиз адагъуз гъабхьундар. Дурари, чпин терефнаан, Йикьрар тамам апӀури гъахьундар кӀури, Аллагьра, дурариз дилигну, Чав кӀуруб тамам апӀбахьан гьудучӀвундар. Жугьдарихъди йитӀнайи Йикьрарилантина вари инсаниятдиз дубхьну ккуни ужʼвал Аллагьди тамам апӀури имийи. Гьамус Дугъу жугьдарихъди ваъ, хъа вари инсанарихъди ЦӀийи Йикьрар йитӀну ккундийи. ЦӀийи Йикьрар чпин ихтиярнаъ учӀвган, сабпи Йикьрар йирсивализ, яни кюгьневализ илтӀикӀнийи.

Аммаки, гьадму Кюгьне Йикьрарна Къанун инсанариз, чпин удудукьрувал ва чиб-чпиинди чпин гунгьариан удучӀвуз даршлувал улупуз кӀури, ЦӀийи Йикьрарихъ хъапӀрайи рякътӀан дайи. Ари гьадму Кюгьне Йикьрариъ жугьуд халкьдихъди улхури гъахьи Аллагь гьаму ЦӀийи Йикьрариъра, инсанарин арайиз дуфну, Учв адмиси адмийирихъди улхури гъахьну ва гьамус, гъиямат йигъаз хъана гъюрза дупну гаф тувну, аьршариз душна.

Думу адмийиригъна гьаз гъафну? Кюгьне Йикьрариъ Къанундиинди гьарсар касди чан гунгьихъанди мал гъурбан дапӀну ккундийи, гьякьди апӀуруш, гунагь гъапӀур аьжализ тувну ккундийи, хъа Аллагьдиз гьарсар кас масанди ву: Дугъу, инсан чӀивиди гъитну, гьадгъан гунгьарихъанди маларин ифи удубзуз гъитру, эгер гунагь гъапӀу гьар касдин ифи удубзуйиш, дюнʼяйиин гьич сар каскьан гъузидайи, гьаддиз инсандихъанди инсандин гунгьин жаза малариин алабхъуру.

Аллагьдиз инсанар гьадмукьан ккун гъахьнушра, дурар гунгьарихъан хътакундар. Фукьанна фукьан ва фукьандизкьан гьич саб тахсир ктру маларин ифи удубзури хьидихъа! Аллагьдиз инсан гьадмукьан масанди вуйиган, Дугъу дурарихьан гъиямат йигъан Чан улихь гьич саб тахсир ктарди дугъужвуз шлуси, саб ужу шлу рякъ ктабгъну ккундийи. Сар балайикк ккахънайиган, думу ккунири гьапӀну ккунду? Дюз вучва, жвуван жан гьяйиф дапӀну ккундар; ари Чав халкь гъапӀу инсан масан гъапӀу Аллагьдира, гунгьариъ кӀулихъди арснайи инсан марцц апӀбан бадали, Чан жан гьяйиф дарапӀди, варидарихъанди сар Учв гъурбан гъахьну. Дугъу гъапӀу ужувлаз дилигну, гьар шли Думура гьаци ккун гъапӀиш, дицир Дугъахъди гьаммишандиз женнетдиъ ахъди. Жараси женнетагьли хьуз шлуб дар.

Ари Аллагьдин гьадму ужувлакан ктибтурайи Гирами китабдин кьюбпи пайназ ЦӀийи Йикьрар кӀуру. Душваъ Аллагьдин гьадму ужувлакан ва Дугъан веледар хьпан бадали, инсанари гьапӀну ккундуш, ктибтура. Аллагьди, Чав гъапӀу ужувлакан вари инсаниятдиз хабар дебккай, гъапну, ари гьадму Хабар – ЦӀийи Йикьрар, учу, табасаран чӀалназ илтӀибкӀу Рашид Азизовди, гъалатӀар ктагъу Шарафудин Дашдемировди, Шамиль Казиевди, Сабрина Шихалиевайи, Михаил Алексеевди ва Гирами китабар илтӀикӀру институтдин, бицӀирилан ккебгъну, вари гъулугъчйири табасаран халкьдиз дебккрача.

ЦӀийи Йикьрарнаъ улупнайи гьядисйир хьуз хъюгъхъанмина, яни думу Ужʼвал инсаниятдиз дебккхъанмина кьюд агъзур йистӀан зиина гъубшну. ЦӀийи Йикьрарин пай гьадму гьядисйир чпин улариз гъяркъю шагьидари грек чӀалниинди дибикӀнайи Гирами китаб ву. Дидин хъана уччвуйи гъавриъ ахъруси, Китабдин ахириъ, алахьру читин гафарин мяна ачухъ апӀурайи словарь ва гьядисйир наан шули гъахьнуш гъавриъ тӀаърайи шиклар, схемйир ва картйир туврача.

ЦӀийи Йикьрар 27 Китабдикан ибарат дубхьнайи саб гъварч ву, ва, урхрудариз сацӀиб гъавриъ ахъуз кюмек ибшри дупну, гьар Гирами китабдин улихь дидкан жикъидиси мялуматра туврача.

Библия илтӀибкӀру институтди думу табасаран чӀалназ илтӀибкӀдариз, дидин редакторариз ва думу адабгъуз кюмек гъапӀдариз – варидариз чухсагъул кӀура. Табасаранариз чпин багъри чӀалниинди Аллагьдин Гаф урхуз мумкинвал хьувалиин учу шад вуча.

Библия илтӀикӀру институт

Галат

Галат

1. Галат

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

Галат

Галатдиъ хъугъдариз кагъаз

«Марцци вакиларин ляхнар» Китабдиан рябкъюрайиси (16:6; 18:23), Ужувлан хабар рабгъури, Павел Галат шагьриз кьюб ражари гъушну. Исайихъ хъугърудар думу шагьриъ 50-пи йисари арайиз гъафиси рябкъюра. Къураматарин кьялаъ айи гьюлин гъирагъарихъ хъайи юкьуб тереф вари уьлкйириъси, Месигьдикан вуйи Ужувлан хабарнан кьяляхъ, Галатдиъ хъугърударинра Къанундиъ улупнайи аьдатар хъаъбан месэлйир улихь дийигънайи. Гьаму месэлйир себеб вуди, Гирами Рюгьну Павелихьди Аллагьдихъ хъугърудариз Галат шагьриз кагъаз бикӀуз мажбур апӀуру. Рябкъюрайиси, дина Исайихъ хъугънайи жугьдарра гъафнийи. Дурари жугьдарин диндин вари аьдатар тамам дапӀну ккуниваликан ктибтуйи. Дурари, диндин аьдатар тамам апӀдарш, уьрхюз шлуб дар кӀуйи. Павелилантина Аллагьдин Рюгь дицдар фикрариз ижмиди къаршу удучӀвуру. Дугъу, адмийир, чпин ляхнариинди гьякь хьуз ккунди Къанундин ва диндин аьдатар хъайи-хъайиси хъаъру кӀури, ваъ, хъа дурар Иса Месигьдихъ хъугъну кӀури, Аллагьдиз масанди ву, кӀура. Гьаму ву Месигьдикан вуйи Ужувлан хабарнаъ варитӀан мяналу мутму. Аллагьдин Рюгьназ Галат агьлари гьарган гьамдикан кӀваинди гъибтну ккунду: «Месигьди ухьу, азад хьуз кӀури ккадаъну. Гьаддиз ижмиди дийигъай, хъана лукӀʼвалин юрккгъиъ ичв кӀул мииванай!» (5:1).

1

Гьякь – саб Ужувлан хабартӀан дар

1^1Адмийири гьял дапӀну ваъ, я адмийин кюмекниинди ваъ, хъа Иса Месигьдин ва Думу гъачӀидаригъян за гъапӀу Адаш Аллагьдин кюмекниинди вакил гъахьи Павелихьан ва+
2гьамшваъ узухъди хъайи вари гъардшарихьан – Галатдиъ айи хъугърударин жямяаьтриз саламар+.

3Ужʼвал ва мясляаьт учвуз, ихь Адаш Аллагьдихьан ва Агъа Иса Месигьдихьан. 4Дугъу, Адаш Аллагьдин ният тамам гъапӀну, писвали агъавал апӀурайи гьаму дюнʼяйин гьюкмиккан ухьу азад апӀбан бадали ихь гунгьарихъанди Чан жан тувну+. 5Гьадгъан ад – аьсрариан аьсрариз ибшри. Амин.

6Учву гьамкьан ухди, Чан зурба вуйи ужувлиинди учвуз дих ДапӀнайирихьан гьидицну, саб жара ужувлан хабарнахъ хъергуз кьаст дапӀнайивалиин гъах духьназа+. 7Ужувлан хабар сарун жараб айиб дар! Ичв ара бикьурайи, Месигьдикан вуйи хабар айтӀлан апӀуз ккуни адмийир а+. 8Эгер шли ичв арайиъ, учвуз дебккнайи Ужувлан хабарналан гъайри, сарун жара гьациб хабар ипраш, гьациб хабар ипрайир, узу вушра, завариан малайикди гьаци апӀурашра – гъит гьаци апӀурайир, жегьеннемдин цӀигъ гъяхъри!+
9Улихьнаси узу гъапнийзаки ва гьамус хъана текрар апӀураза: гьарсар, учвуз тувнайи Ужувлан хабарналан гъайри фукӀа-мукӀа жараб кӀуру кас жегьеннемдин цӀигъ гъяхъри!

10Узуз гьапӀуз ккунди а: адмийири йиз тереф бисуз гъитуз, даршиш – Аллагьди? Хъа узу, адмийириз ккуниб апӀуз хъюгънайир вуйинхъа? Эгер узу адмийириз ккуниб апӀурайир вуйиш, узу Месигьдин лукӀ хьидайза+.

Павелиз кьувват Аллагьди тувну

11Гъардшар, узуз учвуз аьгъю дубхьну ккундузуз: узу учвуз ктибту Ужувлан хабар адмийирихьан гъафиб дар. 12Узуз думу адмийирихьан гъебхьуб дариз, я адмийири улупуб дариз, хъа Иса Месигьди узуз думу ачмиш гъапӀунзуз+.

13Учвуз, узу Къанун гьярф-гьярфди тамам апӀру жугьуд вуйиган, гьич саб инсаф адарди, Аллагьдихъ хъугърударихъ, терг апӀури, хъергрур вуди хьуваликан, гъеебхьунчвуз+. 14Йиз таярик узукьан жугьуд дин улихь гъабхру кас адайи, абйирин аьдатар алдарди тамам апӀуйза+. 15Хъа Аллагьди Чан ужувлиинди Чан гъуллугънаъ хьуз узу ктагъну. Дугъан гьациб ният узу бабкан хьайиз айи+. 16Дугъу Чан Бай узуз ачмиш апӀуру ва Гьадгъукан Аллагь аьгъдру халкьариз Хабар дебккуз гъитру. Думуган узу гьич сар касдихьнакьан, насигьят ккун апӀури, гъушундарза. 17Узу Ерусалимдиз узутӀан ухди вакилар гъахьидарихьнакьан гъушундайза, хъа Аравияйиз гъушунза, хъасин Дамаскдиз кьяляхъ хътакунза+.

18Хъасин, шубуд йис гъубшиган, узу Ерусалимдиз Петр рякъюз гъафунза. Дугъахь йицӀихьуд йигъан гъузунза+. 19Хъа имбу вакиларикан узуз, Агъайин гъардаш Якьубдилан гъайри, фужкӀара гъяркъюндарзуз+. 20Узу учвуз бикӀурайиб кучӀал дариз, Аллагь шагьид ишри!+

21Хъасин узу Сирияйизна Киликияйиз гъушунза. 22Ягьудияйиъ айи Месигьдихъ хъугърудариз машна-машди узу таниш дар. 23Узкан дурариз аьгъюб: «учухъ мугагьназ хъергрури улихьди чав тӀанкь апӀурайи хъугъуваликан ктибтура» кӀурубтӀан дайи+. 24Узу гьаци гъахьну, кӀури, дурари Аллагь адлу апӀуйи.

2

Имбу вакилари Павелра вакил вуйиб гьисаб апӀура

2^1Хъасин, йицӀиюкьуд йислан, узухъди Варнавна Тит гъадагъну, хъана Ерусалимдиз гъафунза+. 2Хъа узу дина, Аллагьди амур гъапӀиган, гъушур вуйза. Хъугънайидарин кӀулиъ айидарихъди, жаради гюрюшмиш гъахьиган, узу дурариз, йиз гъубшу ва гьамусдин жафа давди гъюдудубчӀвбан бадали, узу жугьуд дарудариз ктибтурайи Хабарнан мяна-метлебнакан гъапунза+. 3Дурари узухъди хъайи грекжви Титдиин, аьдатниинди суннат апӀин кӀури, гуж илипундайи+. 4Сакьюдар кӀучӀлин гъардшариз дугъахьди гьаци апӀуз ккун гъабхьну. Дурари ич арайиъ, хъана лукӀʼвалиъ ахъру аьдатарихьна учу кьяляхъ апӀуз ккунди, Месигь Исайиланмина айи ич азадвал шпионариси абгури гъахьну+. 5Хъа учу, Ужувлан хабарнан гьякь мяна-метлеб учвуз уьбхбан бадали, саб гагьдизкьан, дурари зигрушвахъинди хъипундарча. 6Хъа хъугънайидарин кӀулиъ айидар, фужар вуш ва фужар вуди гъахьнуш, саб вузуз – Аллагьдин улихь вари адмийир саб ву. Дурари узкан йиз Хабарналан артухъ вуйиб фукӀара тӀалаб гъапӀундайи. 7Дурариз, Ужувлан хабарнакан жугьдариз ктибтуб Петриин илипнайиганси, жугьуд дарудариз ктибтуб узʼин илипнайиб, гъябкънийи+. 8Фицики, Петри вакилвалин гъуллугънаъ жугьдарин арайиъ Дерккури, узура, Аллагь аьгъдрударин арайиъ гъуллугънаъ дерккунзу. 9Узуз вакилвалин багъиш тувнайиб дурариз аьгъю гъабхьиган, хъугърударин гъваикк ккудукьнайи мурхьлар вуйи Якьубдина, Петрина, Югьанди, узузна Варнавдиз чпин хилар гьачӀарккунчуз. Му дурарин чпихъди учура саб ляхин апӀурайивалин лишан вуйи. Учу – Аллагь аьгъдрудариз, хъа чпи – жугьдариз Ужувлан хабарнакан ктибтуз гъягъюз дурар рази гъаши+. 10Дурари учкан саб тӀалаб гъапӀнийи: Ерусалимдиъ хъугърударин касибар кӀваин апӀуб. Йизра гьадрариз кюмек апӀуз лап яманди тямягь хъайиз+.

Павели Петр дюз дарувал улупура

11Хъа Петр Антиохияйиз гъафиган, узу ачухъди дугъаз къаршуди удучӀвунза. Думу дюз дайи+. 12Якьубди дина адмийир гьаайиз улихьна думу, жугьуд дарударихъди деъну, ипӀури вердиш вуйи. Хъа Якьубдихьан вуйидар Антиохияйиз гъафиган, Петр жугьуд дарударихьан гьудучӀвнийи. Дугъу дици, аьдатариинди суннат дапӀну ккунду, кӀурударихьан гучӀ кайивалиан гъапӀнийи+. 13Гьадгъуси, имбу жугьдарира кью-кьюб маш гъиву. Гьеле Варнавдира, гьаци, кьюб маш гъивнийи.

14Узуз дурар Ужувлан хабарнан гьякь мяна-метлебнахьан гьудучӀвури гъяркъган, вари хьайишвахь Петриз гъапунза: «Эгер, уву, жугьуд, жугьуд дарурси яшамиш шулаш, уву гьаз жугьуд дарудариз, жугьдарси яшамиш йихь, кӀурава?»+

15Ухьуз, жугьдарди бабкан гъахьидариз, «жара гунагькар халкьаризси» 16дарди, агъяхьуз, гьич сар адмийихьанра, Къанундиъ улупнайи аьдатар хъаъну кӀури, гьякь хьуз шлуб дар, хъа анжагъ Иса Месигьдихъ хъугъигантӀан. Гьаддиз, ухьура Месигь Исайихъ хъугънахьа, Месигьдихъ хъугънайивалиинди ухьу гьякь апӀруси, хъа Къанундин аьдатариинди гьякь хьуз шулдар, фицики, Къанундин аьдатариинди «яшамиш шулайидарикан гьич фужкӀара гьякь хьидар»+.

17Эгер, Месигьдик кидикьну, гьякь духьнайиганра ухьу имбударси гунагькрар вуш, Месигь, гунгьар апӀинай, кӀури, дуфнайир вуйинхъа? ИкибаштӀан ваъ! 18Эгер узу, мугагьназ гатӀахьу аьдатар, хъана хъаай кӀури хъюгъиш, узу Къанун чӀюбгъюрайи гьисаб ву.

19Къанунди узу йивну гъакӀну, ва узу, Аллагьдиз яшамиш хьузди, Къанундиз дукӀнайир вуза. Месигьдихъди узура хачрак карсназу,+
20сарун яшамиш шулайир узу дарза, хъа узуъ яшамиш шулайир Месигь ву. Ва, узу жилиин илмикьан гагьди, Аллагьдин Балихъ хъугъну яшамиш шулайир вуза. Гьаци узу яшамиш хьузди Дугъу, узу ккун дапӀну, Чан жан узхъанди тувну+. 21Дугъу узуз гьамци дапӀнайиган, фици узу Аллагьдин му багъиш гатӀабхьуза?! Эгер Къанундихьан адми гьякь апӀуз шуйиш, Месигь давди гъакӀнуки?!

3

Хъугъували Аллагьдин ужʼвал хуру

3^1Галатлуйир, ахмакьар, шли ичв фагьум гъибикьну?! Узу учвуз Хабарнакан ктибтруган, учвуз ичв улариинди хачрак карснайи Месигь гъяркъну кӀури, хиял вуйизки!

2Учвхьан сабдикан гьерхуз ккунди азуз: учвуъ Гирами Рюгь, Къанун тамам гъапӀну кӀури, учӀвунчвуъ, даршиш, Ужувлан хабарнакан деебхьну, хъугъиган+? 3Учву гьадмукьан ахмакьар вунчвахъа, ккебгъруган – Рюгьнахъди ккебгъну, хъа ккудубкӀруган – адмийири чпикан ктагъдариинди ккудубкӀуз?! 4Ясана, учвуз гъахьи ва учву апӀури гъахьи ляхнар, гьаци, ичӀи сес вуйинхъа? Хьуз мумкин дар!+
5Аллагьди учвуз Рюгь багъиш ва ичв арайиъ аьламатнан ляхнар, учву Къанундин къайдйир хъаъра кӀури, гъапӀну кӀурачва, даршиш, Гьадгъан хабарнакан деебхьну, учву хъугъиган+?

6Мисалназ, Ибрагьимдиз лигай. Думу «Аллагьдихъ хъугъру, ва Аллагьди думу, чан хъугъувализ дилигну, гьякь апӀуру»+. 7Гьаци вуйиган, гъавриъ ахъай, Ибрагьимдин баяр фужар вуш – хъугърудар ву. 8Гирами китабариъра, хъугъу халкьар Аллагьди гьякь апӀиди кӀури, улихьмиди дупнайи. Ибрагьимдиз, «Увлантина жугьуд дару халкьариз Аллагьдин ужʼвал хьибди», кӀури, Ужувлан хабарнакан сифте хабар гьадмугантӀан дебккнийи+. 9Гьаддиз Аллагьдихъ фужар хъугъруш, гьадрариз варидиз Ибрагьимдихъди сабси, чпин хъугъувализ дилигну, ужувлар хьиди.

10Къанундихъ йирфар хъирчну, дидин аьдатар тамам апӀуз ккунидар агьнакк ккахъуз мумкин ву, гьаз гъапиш «Къанундин китабдиъ дибикӀнайиб вари, сабкьан гъидидипди, тамам дарапӀрур, агьнакк ккахъна» кӀури, дибикӀна+. 11Хъа Къанундиинди Аллагьдин улихь гьич фужкӀара гьякь даршлуб гьаму гафариан ачухъ шула: «Чан хъугъувализ дилигну гьякь гъапӀуртӀан яшамиш хьидар»+. 12Къанундин хъугъувалихъди айиб гьич фукӀара адар. Дидиъ дупна: «Анжагъ му къайдйир вари тамам апӀруртӀан яшамиш хьидар»+.

13Месигьди ухьу, Къанун тамам дарапӀруган, ухьʼин улубкьру агьнаккан ккадаъну. Дугъу Чав Къанундиъ улупнайи кьаза-балйир ухьу бадали Чаина гъадагъну, гьаз гъапиш гьамци дупна: «гьарикк ккерхнайир агьнакк ккахъна». 14Ибрагьимдиз тувурза дупнайи ужʼвал Иса Месигьдилантина вари халкьариз хьпан бадали ва ихь хъугъувализ дилигну тувурза гъапи Рюгь ухьуз рукьбан бадали, Къанундиъ улупнайи кьаза-балйир Дугъу Чаина гъадагъну+.

Къанун ва тувнайи гаф

15Гъардшар, ихь гьар йигъандин уьмриан мисал хибдизачвуз: эгер адмийи дюз гъюруси васиятнан кагъаз дибикӀнаш, думу гьясбикк ккадрапӀуз вая дидик жараб капӀуз хьибдар. Ари гьамшваъра гьаци ву. 16Ибрагьимдиз ва дугъан наслиз Аллагьди гаф тувнайи. Фикир тувай, фици дупнаш: «наслариз» дупнадар – мици, гизафдарикан улхураш, кӀуру, хъа, «яв наслиз» – мици сарикан улхруган кӀурайиб ву. Ари гьадму насил – Месигь ву+. 17Узуз гьамци пуз ккундузузки: юкьудваржна сумчӀур йислан арайиз гъафи Къанундихьан Аллагьди дебккнайи йикьрар арайиан адабгъуз шлуб дар ва дидиъ тувнайи гаф тамам дарапӀди гъибтуз хьибдар. 18Эгер ирс Къанундилан асиллу вуйиш, думу тувнайи гафналан асиллу хьибдайи. Хъа Аллагьди, Чан гаф тувну, Ибрагьимдиз гьаму ирс тувна+.

19Дици вуйиган, Къанун гьаз ву? Думу, тахсрар артухъ хьувализ дилигну, гьадму гаф тувну гъюру «Насил» гъяйизкьан адабгънайиб вуйи. Къанун малайикариланмина ва ара сатӀи апӀрурин кюмекниинди дебккнайиб ву+. 20Ара сатӀи апӀрур, аьлакьа йибтӀуз ккайи кьюб тереф айигантӀан шлур дар. Хъа Аллагь сартӀан дар, аьхир+.

Мусайин Къанундин ляхин

21Дици вуш, Къанун, Аллагьди тувнайи гафназ къаршу вуйинхъа? ИкибаштӀан, ваъ! Эгер адмийириз, уьмур тувуз шлу Къанун гъабхьнийиш, икибаштӀан, дурар гьякь апӀувал гьациб Къанундилан асиллу хьибдийи. 22Аммаки Гирами китабари дюнʼяйиин алиб вари, Иса Месигьдихъ хъугъувалиланмина, хъугънайириз тувнайи гаф тамам апӀбан бадали, гунгьин гьюкмикк кка, кӀура+.

23Хъугъувал ачмиш хьайиз Къанундин дустагъдиъ, хъугърувалин вахт гъяйиз, итнайхьа. 24Гьаци вуйиган, Къанун ухьуз, ихь хъугъувалиинди ухьу гьякь апӀбан бадали Месигьдихьна гъахру тербиячи вуйхьуз+. 25Хъугъувалин вахт гъафиган, ухьу тербиячийин хилккан ккадаунхьу.

26Учву вари Месигь Исайихъ хъугърувалилантина Аллагьдин баяр вучва+. 27Фицики, Месигьдик ктикьбан бадали штуан гъахьидар, учву Месигьдин гъаравликк ккачва+. 28Сарун жугьдаринна жара миллетарин фаркьлувал имдар, лукӀранна азад вуйирин фаркьлувал имдар, жилижвуванна дишагьлийин фаркьлувал имдар. Гьаз гъапиш учву вари, Месигь Исайихъди саб вучва+. 29Сарун учву Месигьдиндар вуш, Ибрагьимдин наслар вучва ва, гаф тувнайиси, ирс рубкьрудар вучва+.

4

Павелиз Галатдин хъугърудар ккунивал

4^1Учвуз сабсана мисал хибдиза: ирс рубкьуз ккайир, васиятниинди вари ирснан аьхюр учв вушра, бицӀиди имиди, лукӀрахьан сабдинра артухъ дар. 2Думу чан адашдин васиятнаъ улупнайи вахт гъяйизкьан, чан хулаз лигурайидарин ва чан гъайгъу зигрударин хиликк ккади шулу.

3Ари гьаци ухьура ахьа: ухьу бицӀиди айиган, гьаму дюнʼяйин кьудратарин хиликк ккайхьа. 4Аммаки Аллагьди, вахт гъабхьиган, Къанундиккди яшамиш шулайи дишагьлийи гъахи Чан Бай гьаъру+. 5Думу му дюнʼяйиз, Къанундин гьюкмиккди яшамиш шулайидар азад апӀбан бадали ва Аллагьди ухькан Чаз веледар ктаъбан бадали, гъафну+.

6Учву Чан веледар вуйиган, Аллагьди ичв кӀваъ, «Авва! Адаш!», кӀури, дих апӀру Чан Балин Рюгь аъну. 7Гьаддиз, сарун уву лукӀди имдарва, хъа Дугъан бай духьнава. Хъа эгер уву Дугъан бай вуш, Дугъу увкан ирс рубкьурайир ктаъну.

8Мугагьназ, учвуз Аллагь аьгъдру вахтари, учву аллагьар дару кучӀлин аллагьарин лукӀар вуйчва. 9Гьамус, учвуз Аллагь аьгъю гъахьиган, яна дюзди гъапиш – Аллагьдиз учву аьгъю гъахьиган, гьаз учву хъана гьадму зяиф ва касиб дюнʼяйин кьудратарихьна хътакурачва? Гьадрарин лукӀвалиъ учӀвуз ккунди анчвуз+? 10Учву, саспи йигъар, вазар, йисан паяр ва йисар къайд апӀурачва+. 11Амма учвуз ужувлаз вуйи йиз ляхнар, учвухь дав шул, кӀури, гучӀ казуз+.

12Гъардшар, учвуз миннат вуйиз, узу фицир вуш, учвура гьацдар йихьай! Фицики узура учвусир даринхъа? Учву узуз гьич зат фукӀара чӀуруб гъапӀундарчва. 13Учвуз аьгъячвуз: узу учвухьна сифте ражари гъафиган, иццурашра, учвуз Ужувлан хабарнакан ктибтуз гъабхьунзухьан+. 14Йиз уьзри учву узхьан ярхла гъапӀундайи. Узу даккун дапӀну, учву узхьан гьидицундайчва, хъа Аллагьдин малайикси, Месигь Иса Учвси, узу кьабул гъапӀнийчва+. 15Гьамус ичв думугандин гьевес-шадвал набши? Думуган, саб шак адарди кӀураза, лазим гъабхьнийиш, ичв ул узуз тувуз гьяйиф хьибдайчвуз! 16Гьамус фу дубхьна? Учвуз гьякьнакан гъапну кӀури, узкан ичв душман духьнайин?

17Пис хиялар ади ичв кӀулʼин аьхювал апӀуз ккуни адмийириз учву учхьан гьадатӀуз, хъасин учву, чипкан каркар ктатури дерккуз ккунди а. 18Жвуван тереф бисуз гъитбаъ фукӀара чӀуруб адар, эгер ниятар ужудар вуш. Гьаци узу учвухъди гъузу йигъазтӀан дархьиди дарибшригьа. 19Йиз ккуни веледар! Узу хъана уьзур-аьзиятниинди, учву тазатӀан бабкан шулайиси, Месигьдиз ухшар айидар шайизкьан, цӀийи алаидизачву! 20Гьаму ражари, узу учвухъди хъади, жараси улхуз ккунди айзуз! Узу учвʼин мюгьтал духьназа!

21Учвуз Къанундиз мютӀюгъ хьуз ккунди анчвуз? Дици вуйиган, узуз йипай: Къанундиъ фу кӀураш, гъавриъ анчва? 22Душваъ, Ибрагьимдихъ кьюр бай хъайи, кӀури, дупнаки, сар – гъараваш дишагьлийикан, тмунур+
23– Аллагьди гаф тувнайиган – азад дишагьлийикан+. 24Му ихтилатнаъ саб жини мяна а: кьюр дишагьли кьюб йикьрар вуди гьисаб апӀура. Дурарикан сар – Агар, Синай дагъдиин гъийитӀу йикьрар ву. Ари гьадму Агар лукӀ вуйи ва дугъан веледарра лукӀарди бабкан шули гъахьну. 25Агар Аравияйи айи Синай дагъ гьисаб ву, ва гьацира гьадму вахтари чан веледарра хъади лукӀвалиъ абхънайи Ерусалим. 26Хъа аьршарин Ерусалим – азадуб ву, ва гьадму – ихь дада вуйихь!+
27Гирами китабариъ дибикӀна:

«Шад йихь, бицӀидар даршлур ва бицӀидар дархир!

ЧӀигъар апӀин ва гьарай ип, бицӀир апӀруган шлу аьзиятарикан хабар адрур!

Фицики, ялгъуз дишагьлийин бицӀидар жилирихь хьайиринтӀан гизаф ву!»

28Учвура, гъардшар, гаф тувну бабкан духьнайи веледарси, Исакьдиз ухшар вучва+. 29Аммаки, аьдати жюрейиинди бабкан духьнайир Гирами Рюгьниинди бабкан гъахьирихъ хъерграйиси, гьаму вахтарира гьаци шула+. 30Гирами китабариъ фу кӀура? – «Азад дишагьлийин балихъди ирснан пай ккудрубкьбан бадали, лукӀ дишагьли, чан байра хъади, утӀукк»+. 31Гьаддиз, гъардшар, ухьу лукӀран веледар дархьа, хъа – азад дишагьлийиндар!

5

Ичв азадвал уьбхяй

5^1Месигьди ухьу, азад хьуз кӀури, ккадаъну. Гьаддиз ижмиди дийигъай, хъана лукӀʼвалин юрккгъиъ ичв кӀул мииванай!+

2Узу, Павели, учвуз кӀуразачвуз: эгер аьдатариз дилигну, суннатар апӀури, Къанундиъ кӀурайибдихьна учву кьяляхъ хътакуруш, учвуз Месигьдикан вуйи гьич саб хайирра адарчвуз+. 3Узу учвуз хъана текрар апӀураза: аьдат бадали шли чан суннат апӀуз гъитиш, гьадгъу Къанундиъ улупнайи вари къайдйирна аьдатар тамам дапӀну ккунду+. 4Эгер Къанундиинди гьякь хьуз ичв умуд каш, гьамусдихъантина Месигьдихъди вуйиб гьич фукӀара адаричв ва Аллагьдин ужувлихьан жара гъахьунчва+. 5Хъа ухьу гьякь хьуз ихь умуд хъугъувалик кайихь ва Рюгьну ккилигуз кюмек апӀурахьуз+. 6Эгер Месигь Исайихъди ухьу саб вуш, адмийин суннат дапӀну а – адар, дурар сар сарихьан жара дар. Мушваъ айи метлеб – масанвалиланмина арайиз удубчӀвурайи хъугъвал ву+.

7Учву жаргъуб ужуди ккебгънийчва. Думуган учвуз шли машат гъапӀунчвуз ва гьякьнахъ хъпебехърудар шли ктаунчвукан+? 8Мидхъан шли хътаунчву? Учвуз дих ГъапӀури дици дарапӀур! 9«Вари хямир утуз сацӀиб дун чӀяаьн ву»+
10Узу, Агъайихъди сабси, учву жара фикрариъ адрахърубдихъ, хъугъурза. Хъа ичв ара бикьурайидариз, чпи фужар вушра, жаза гьадабтӀиди+. 11Гъардшар, эгер узу гьамусра суннатнакан ктибтуйиш, гьаз узухъ хъергуйихъа? Эгер узу гьамусра гьаци ктибтури имийиш, хачракан вуйи йиз аьгъювалари къаршувалар арайиз хидайи+. 12Хъа ичв арайиъ гъипрайи футнакрари, неинки суннат, хъа чпин вари ккадатӀузра ккадатӀри!

13Учвуз Аллагьди азадди яшамиш хьуз дих дапӀна, гъардшар. Аммаки, лигайгьа, ичв азадвал, ичв жандиз ккуниб апӀури хъаъру гунгьариз ишлетмиш апӀуз мигъитанай! Хъа учву чиб-чпин гъайгъушнаъ, масанди йихьай+. 14Гьаз гъапиш, мушваъ вари Къанун гьаму саб гафнаъ а: «Яв багахь хьайир, увуз увуси, ккун апӀин»+. 15Хъа эгер учву, чиб-чпи кчӀвукьури ва чиб-чпин йикк ипӀури гъашиш, лигайгьа, учву чиб-чпи тӀанкь апӀуз мумкин ву!

Рюгь ва беден

16Узу учвуз кӀураза: Рюгьну кӀурайиси яшамиш йихьай, ва гьадмуган, ичв жандин тямягьяриъ кӀулихъди ахъидарчва+. 17Ихь гунагькар бедендиз ккуниб – Рюгьназ ккуниб дар, хъа Рюгьназ ккуниб – ихь гунагькар бедендиз ккуниб дар. Дурар чиб-чпиз къаршу ву. Учвхьан учвуз ккуниб гьаддиз апӀуз шулдарчвухьан+. 18Эгер учву Рюгьну хъаъраш, ичв зиин Къанундин гьюкум гъубзрадар+.

19Гунагькар бедендин ляхнар варидариз рякъюрайидар ву. Дурарик кьяппавал, чиркинвал, хилʼан адахънайивал,+
20идолариз икрам апӀувал, фал китувал, душманвал, гьюжатар, жарадариин хъугъвал алдрувал, хъял, учвтӀан даккнивал, гъярхьувалар, къаршувалар,+
21бахилвал, пиянвал, шадлугъар-кьяппавалар ва гьацдар жарадар кахьра. Узу учвуз улихьнасира гъапунза ва гьамусра кӀуразачвуз: гьаци апӀрударикан гьич саризра Аллагьдин Паччагьлугъдиъ ирс ккубкьидар+.

22Хъа Рюгьнан ляхнарик – масанвал, шадвал, мясляаьт, сабур, ужʼвал, хил ачухъвал, хъугъвал алди хьуб,+
23гъянивал, жвув хилиъ дисувал кахьра. Гьамцдар ляхнариз закон лазим дар+. 24Месигь Исайиндари, чпин гунагькар бедендин вари дерккуз даршлу ва чиркин тямягьяр хачрак карсна+. 25Ухьу гьамус Рюгьнахъ хъайиган, гъачай, Рюгьну кӀурайиси, апӀурхьа! 26Гьаддиз, фурс кубчӀвуз гъузидархьа, чиб-чпик хъял капӀидархьа, чиб-чпʼин бахил шули хьидархьа!+

6

Чиб-чпиз кюмек апӀури йихьай

6^1Гъардшар, эгер шли гунагь гъапӀиш, учву, рюгьнахъ хъайидари, тахсир гъапӀур гъяниди дюз рякъюхъна духну ккунду. Лиггьа, жвувканра гьациб тахсир ктудубчӀвбан бадали, жвувʼин ул алди гъуз!+
2Гьардиз чаин алиб апӀуз кюмек апӀури гъузай, гьаци учву Месигьдин закон кӀулиз адабгъидичва+. 3Шлиз, чав фукӀа дарапӀишра, учв заанди рякъюраш, дугъу учв алдатмиш апӀура+. 4Гъит, гьарсари аькьюллуди чпин ляхнарикан фикир апӀри, ва гьадмуган дугъхьан, чан хъуркьувалариз дилигну, фурс апӀуз хьибди, ва дугъу чан ляхнар жарадариндарихь тевдар, 5фицики, гьарди чаин алиб апӀиди+.

6Шли Аллагьдин гафнан аьгъювалар гъадагъураш, гъит, гьадгъу, чаз айи вари хазнайикан, чаз улупурайиризра капӀри+.

7Жвуву жвув алдатмиш мапӀанай: Аллагь ахмакь апӀуз хьибдарчвухьан! Адмийи, фу гъубзиш, гьадму ккадабцӀиди!+
8Чан гунагькар беден бадали убзрури, ккадабцӀруб аьжал хьибди. Хъа Рюгь бадали убзрури, Рюгьнахьан гьаргандин уьмур ккадабцӀиди+. 9Гьаци вуйиган, ужʼвал апӀуру кӀури эргувалиъ кӀул ипдархьа, ва гьадмуган, эгер хътадахъиш, ухьуз улупнайи вахтна бегьер ккадабцӀидихьа+. 10Магьа гьаддиз, вахт имиди, варидариз ужʼвал апӀидихьа, иллагьки, хъугъувалиъ саб хизан гъашидариз+.

Павели чан кагъаз ккудубкӀура

11Гьамус узу учвуз йиз хусуси хилʼинди бикӀураза – гьаму аьхю гьярфар рякъюрачвузки+? 12Хъа учвухьди суннатнан аьдатар хъауз гъитрудари, чпи адмийириз ккун хьузди гьаци апӀура, фицики дурариз Месигьдин хачралантина чпихъ хъергри ккундар. 13Дурари, аьдатниинди чпин суннат дапӀнашра, Къанундиъ улупнайи аьдатар хъаъри шулдар. Дурариз, аьдатназ дилигну, ичв суннат апӀуз ккунди а. Гьаци дурариз чпин тяриф за апӀуз ккунду. 14Хъа узуз, ихь Агъа Месигь Исайин хачрииндитӀан гъайри, жарабдиинди фурс апӀуз ккундарзуз. Узуз – дюнʼя думу хачрак кабсна ва дюнʼяйиз – узу думу хачрак карсна+. 15Суннат дапӀну ашра – адаршра, мидлан фукӀара шулайиб адар. Мушваъ ккундайиб: жвув Аллагьдиз цӀийи кас хьувал ву+. 16Мясляаьт ва ужʼвал ибшри гьамци апӀрудариз ва Аллагьдин Израилиз!

17Гъит, гьамусдихъантина узу гьич сарира пашман дарапӀри, фицики йиз бедендиин Исайин лишнар ал.

18Ихь Агъа Иса Месигьдин ужʼвал ичв рюгьнахъди ибшри, гъардшар. Амин!

+ 1:1 Галат 1:11-12
+ 1:2 Филипп 4:21, Ляхнар 16:6, Ляхнар 18:23
+ 1:4 Матт. 20:28, Рим 4:25, Марк 14:36
+ 1:6 Марк 4:17, Жугьдариз 6:4, Коринф-2 11:4
+ 1:7 Ляхнар 15:24, Галат 5:10
+ 1:8 Коринф-2 11:14, Рим 9:3, Коринф-1 16:22
+ 1:10 Фессалоник-1 2:4

+ 1:12 Ляхнар 9:6, Ляхнар 26:16, Коринф-1 11:23

+ 1:13 Ляхнар 26:5, Ляхнар 8:3, Филипп 3:6

+ 1:14 Матт. 15:2, Марк 7:3

+ 1:15 Лк. 1:15, Ляхнар 9:15, Рим 1:5, Тимофейиз-1 2:7

+ 1:17 Ляхнар 9:19

+ 1:18 Югь. 1:42, Ляхнар 9:26-27

+ 1:19 Ляхнар 12:17, Ляхнар 15:13, Якьубдин 1:1

+ 1:20 Рим 1:9, Рим 9:1, Коринф-2 1:23

+ 1:23 Ляхнар 9:21

+ 2:1 Ляхнар 4:36, Коринф-2 2:13, Тимофейиз-2 4:10

+ 2:2 Галат 1:12, Эфес 3:3, Филипп 2:16

+ 2:3 Ляхнар 16:3

+ 2:4 Ляхнар 15:24, Коринф-2 11:26, Коринф-2 11:20, Галат 4:3, Галат 4:25

+ 2:7 Ляхнар 9:15, Коринф-1 9:17

+ 2:9 Ляхнар 4:36, Ляхнар 9:27, Ляхнар 13:2, Ляхнар 15:36, Коринф-1 9:6

+ 2:10 Ляхнар 24:17, Рим 15:25-28, Коринф-1 16:1

+ 2:11 Ляхнар 11:20
+ 2:12 Ляхнар 11:3, Ляхнар 11:2, Ляхнар 15:1
+ 2:14 Тимофейиз-1 5:20

+ 2:16 Галат 3:11, Ляхнар 13:39, Рим 3:21, Галат 3:11, Рим 3:20

+ 2:19 Рим 14:8, Рим 6:6, Галат 6:14
+ 2:20 Югь. 17:23
+ 3:2 Рим 10:17
+ 3:4 Коринф-1 15:2
+ 3:5 Коринф-1 12:10
+ 3:6 Эвел 15:6, Якьубдин 2:23, Рим 4:3
+ 3:8 Рим 3:30, Эвел 12:3
+ 3:10 Рим 4:15,

+ 3:11 Ляхнар 13:39, Рим 3:20, Галат 2:16, Рим 1:17, Жугьдариз 10:38

+ 3:12 Рим 10:5

+ 3:14 Ляхнар 1:5, Ляхнар 2:33

+ 3:16 Рим 4:13, Жугьдариз 7:6, Эвел 12:7, Эвел 17:19

+ 3:18 Рим 4:14

+ 3:19 Рим 4:13, Рим 5:20, Ляхнар 7:53

+ 3:20 Тимофейиз-1 2:5, Жугьдариз 8:6, Рим 3:30

+ 3:22 Рим 3:9, Рим 4:16
+ 3:24 Рим 10:4
+ 3:26 Югьандин-1 3:2, Рим 8:15-16, Эфес 1:5
+ 3:27 Рим 6:3-4, Рим 13:14

+ 3:28 Коринф-1 12:13, Эфес 6:6, Коринф-1 11:11

+ 3:29 Коринф-1 3:23, Коринф-2 10:7, Рим 8:17, Эфес 3:6

+ 4:4 Марк 1:15, Лк. 2:7, Лк. 2:27

+ 4:5 Галат 3:13

+ 4:9 Коринф-1 8:3, Колосс 2:8, Колосс 2:20, Жугьдариз 7:18

+ 4:10 Рим 14:5, Колосс 2:16
+ 4:11 Фессалоник-1 3:5
+ 4:13 Коринф-1 2:3

+ 4:14 1 Пачч. 29:9, Лк. 10:16, Фессалоник-1 2:13

+ 4:22 Эвел 16:5, Эвел 21:2
+ 4:23 Эвел 16:3-4, Эвел 17:16
+ 4:26 Жугьдариз 12:22, Ачмиш 21:2
+ 4:28 Рим 9:8
+ 4:29 Эвел 21:9
+ 4:30 Эвел 21:10

+ 5:1 Югь. 8:32, Якьубдин 2:12, Петрин-1 2:16, Рим 6:18, Коринф-1 7:22, Коринф-2 3:17, Галат 2:4, Галат 5:13, Ляхнар 15:10

+ 5:2 Ляхнар 15:1-2, Коринф-1 7:18
+ 5:3 Рим 2:25
+ 5:4 Рим 9:31
+ 5:5 Рим 8:23

+ 5:6 Коринф-1 7:19, Коринф-1 12:13, Галат 6:15, Эфес 2:14, Колосс 3:11, Якьубдин 2:18

+ 5:7 Коринф-1 9:24
+ 5:9 Матт. 13:33, Лк. 13:21, Коринф-1 5:6
+ 5:10 Ляхнар 15:24, Галат 1:7
+ 5:11 Ляхнар 16:3, Коринф-1 1:23

+ 5:13 Петрин-1 2:16, Петрин-2 2:19, Коринф-1 9:19

+ 5:14 Матт. 7:12, Матт. 22:40,
+ 5:16 Рим 8:4, Рим 13:14, Эфес 2:3
+ 5:17 Рим 7:15, Рим 7:19, Рим 7:23
+ 5:18 Рим 7:4, Эфес 2:15, Колосс 2:14

+ 5:19 Марк 7:21-23, Коринф-1 3:3, Коринф-1 6:9-10, Коринф-1 6:18, Эфес 5:3

+ 5:20 Коринф-1 11:19
+ 5:21 Коринф-1 6:9-10, Эфес 5:5
+ 5:22 Эфес 5:9
+ 5:23 Тимофейиз-1 1:9

+ 5:24 Якьубдин 4:1, Петрин-1 2:11, Рим 7:23, Рим 13:14, Рим 6:2, Рим 6:6, Галат 2:19, Колосс 2:20, Колосс 3:3

+ 5:26 Филипп 2:3

+ 6:1 Коринф-1 2:15, Якьубдин 5:19, Тимофейиз-2 2:25, Фессалоник-1 5:14

+ 6:2 Рим 15:1, Югьандин-1 4:21
+ 6:3 Коринф-1 3:7, Коринф-1 8:2
+ 6:5 Рим 14:12

+ 6:6 Лк. 10:7, Коринф-1 9:11, Тимофейиз-1 5:18

+ 6:7 Насигьятар 22:7, Коринф-2 9:6
+ 6:8 Насигьятар 11:19, Якьубдин 3:18
+ 6:9 Фессалоник-2 3:13, Матт. 10:22

+ 6:10 Насигьятар 3:27, Югьандин-3 1:5, Жугьдариз 13:1

+ 6:11 Коринф-1 16:21, Фессалоник-2 3:17, Филимондиз 1:19

+ 6:14 Коринф-1 2:2, Галат 2:19, Рим 6:6

+ 6:15 Коринф-1 7:19, Коринф-1 12:13, Галат 5:6, Эфес 2:14, Колосс 3:11

+ https://ibt.org.ru/ebook?id=TBN

Читин гафар

Читин гафар

1. А

2. В

3. Г

4. Д

5. З

6. И

7. К

8. Л

9. М

10. Н

11. П

12. С

13. У

14. Ф

15. Х

16. Ш

Аллагьдин Агълиж – Иса Месигьдин ччвурарикан саб, фицики гьарсар касдин гунгьарихъанди Думу, агълижси, хачриин гъурбан гъахьну.

Аллагьдин Паччагьлугъ – Аллагьдин гьюкмин девир. Аллагьдин Паччагьлугъдиъ учӀвуб – Аллагь чпин паччагь вуди хьуб. Жараси – женнет.

Аллагьдин хал – Ерусалимдиъ ади гъабхьи Гирами дарамат. Анжагъ гьадушваътӀан жугьдари Аллагьдиз гъурбнар хури гъахьундар ва гьацира машкврариз гьадушвазтӀан уч шули гъахьундар. Сифте думу Дарамат ихь девир гъяйиз 10-пи аьсриъ Сулейман паччагьдин девриъ дивну. Хъасин, ихь девир гъяйиз 5-пи аьсриъ, жугьдар Вавилондиан йисирвалиан гъафиган, дарабгънайиб тазатӀан дивнийи. Ихь деврин 1-пи аьсриъ Гьирод паччагьди Дарамат жараси тикмиш гъапӀнийи. Исайи улихь ккимиди дупнайиси, ихь деврин 70-пи йисан му дарамат Римдин кьушмари ккидипнийи ва дидхъанмина таза алапӀундайи.

Аллагьсузар (Аллагь аьгъдрудар) – Иса жилиина гъяйиз, Аллагь садар жугьдаризтӀан аьгъяди гъахьундар, гьаз гъапиш Аллагьди Учв дурариз Къанундилантина аьгъю гъапӀну, имбуну халкьариз аьгъяди гъахьундар, я Аллагь аьгъяди ккунди гъахьундар, аьгъяди ккунидар жугьуд халкьдик ктикьури гъахьну.

Аьлимар – лигай: къанунчйириз.

Аьхюну малла – жугьдарин диндин кӀулин гъуллугъчи. Кюгьне Йикьрарин вахтари дурари халкьди гъапӀу гъурбнар кьабул апӀуйи ва Аллагьдиз ургуйи.

Вакилар – Аллагьди кадагънайи ва гьаънайи адмийир. Исайи гьамци, Чав ктагъу ва Чахъди лицури гъахьи 12 ученикдиз кӀуйи. Дурари инсанарихьна Ужувлан хабар рубкьну ккундийи.

Гирами китабар – Гирами Рюгьниинди дидикӀнайи вари китабар: Мусайин хьуб китаб, Пайгъамбрарин китаб, Мяълийирин китаб ва ЦӀийи Йикьрарин китаб.

Гирами чадур, Шагьидвалин чадур – Аллагьдиз хал дивайиз Дугъаз икрам апӀрушв ва гъурбнар хрушв. Думу, Аллагьди гъапибси, дапӀнайиб вуйи. Му мици Кюгьне Йикьрарин вахтари гъабшиб вуйи.

Гунгьар гардандиъ дисуб – Аллагьдин улихь жвуван гунгьарин гъавриъ ахъуб ва цӀийи, гунгьар ктру уьмур ккебгъуб.

Гъурбан апӀрушв – жилихьан ягъалди, гъвандикан, батӀрикан ясана рукькан дапӀнайишв. Гъурбан гъапӀуб гьадушвʼин дипуйи ва Аллагьдиз убгуйи. Иса жилиина дуфнайи вахтна, гъурбан апӀрушв Аллагьдин хулаъ айи. Душвʼин гъурбан гъапӀуб убгуз Аллагьдин гъуллугъчйиризтӀан (маллйир) ихтияр ади гъабхьундар.

Давудрин Насил – Месигьдиз гьаци кӀуйи. Думу Давуд паччагьдин насларикан духьну ккундийи.

Динар (динарий) – улихь вахтари сад йигъандин зегьметнахъ тувру кьимат.

Заан диванхана (синедрион) – жугьдарин диван апӀру гьюкум айи заан мажлис. Думу 70 касдикан ибарат вуйи. Иса жилиин ва жугьдар Рим вилаятдин гьюкмикк ккайи вахтна, заан диванханайин кӀулин къарар, анжагъ жугьдарин жилариин али Рим гьюкмин ихтияр гъабхьиган, кьувватнаъ убчӀвуйи.

Зилотар – жугьдарин диндин саб десте. Дурариз жара миллетарихьан жугьдарин дин марцциди уьбхюз ва Римдин гьюкмиккан Израиль дявдиинди азад апӀуз ккундийи.

Инсаниятдин Бай – Кюгьне йикьрарин китабариъ Месигьдиз гьаци кӀуйи. Исайи, Чаз гьамци кӀури, Учв Месигь вуйиб улупнийи. Сакьюдар Гирами китабариъра Месигьдиз гьаци кӀура.

Къанун – Муса пайгъамбриз Аллагьди туву табшуругъар айи Гирами китабарин кюгьне саб пай. Дидиз Таврат, Тора вая Мусайин хьуб китаб кӀури шулу.

Къанун тамам апӀуб – вари жугьдарин буржи. Думу Къанундиъ, адми фици яшамиш духьну ккундуш, уьмриъ фу гъадагъа вуш, жара гьюкуматдиндарихъди фици духьну ккундуш, мидланна гъайри, гизаф кьадар аьдатарикан, хурагарикан ва жара гизафубдикан дибикӀна.

Къанунчйир – инсанариз Къанундин къайдйир улупру гъуллугъчйир. Жугьдарин дурариз аьхю гьюрмат айи.

Лавшарин машквар – Пасха машкврихъан дишла ургуд йигъан тебрик апӀру машквар. Думу вахтна анжагъ дун ктру уьлтӀан (лавшартӀан) дитӀну ккундайи.

Левитар – дурар Аллагьдин гъулугъчйир (маллйир) даршра, дурари, Аллагьдин хулаъ мукьмар йивури, Аллагьдин ад за апӀури, гъурбан апӀурайи гьяйванатар ургуз ва жара ляхнариз кюмекчйир гъахьну. Мидланра гъайри, дурари Къанундин дарсар туври гъахьну ва халкьдин арайиъ дурар мялимарси вуйи. Мици Левийин тухмиан вуйи адмийиризтӀан апӀуз ихтияр ади гъабхьундар.

Маллйир – Ерусалимдиъ айи Аллагьдин хулан гъуллугъчйир. Дурарин вазифа, Къанундиъ улупнайиганси, гъурбнар хуб, ургуб вуйи.

Манна – Мусайин хиликкди гъумран чюллериъ Израиль халкь уьгънайи вахтари Аллагьди дурариз завʼан гьапӀри гъабхьи хураг.

Месигь – Гирами китабариъ улупнайиси, инсанар уьрхбан бадали Аллагьдихьан Дуфнайир.

Мист – Гирами китабар урхбан ва гьацира ккарагбан бадали жугьдар уч шлу хал. Жугьдарин мистаъ гьар султ йигъан уч шуйи. Мистариъ Кюгьне йикьрар урхуз ва дурарин мяна ктибтуз гьар жугьуддиз ихтияр ади гъабхьну. Жугьдар яшамиш шлу гьар шагьриъ, гъулаъ мистар ади гъахьну. Аьдат вуйиси, дурарин яшайиш гьаддилан илтӀибкӀнайи, ва мистан аьхюрра варитӀан гьюрматлу кас шули гъахьну.

Мяълийирин китаб – Гирами китабарикан саб. Дидиз 150 мяъли дахил шула. Дурари Аллагьдин аднакан, аьжаликкан адмийир уьрхюзди Аллагьдиз баркаллагьнакан, Аллагьдин зурбаваликан, Аллагьдиз ккарагбакан кӀура.

Налукар уч апӀрур – Къанун дюрюбхди, Римдин хазнайиз пул уч апӀру жугьдар. Дурар тмуну жугьдариз лап даккни инсанар вуйи.

Пайгъамбрар – Аллагьдин гафар деерхьну, дурар адмийириз ктитрудар. Пайгъамбрар Иса гъяйиз ади гъахьну. Аллагьдин пайгъамбар жугьуд адмийикантӀан шлуб дар, гьаз гъапиш Аллагьди гьадму Чан халкьдигъянтӀан пайгъамбрар гъядягъюри гъахьундар, фицики дурари Аллагьдин Къанун хъапӀуз улупури гъахьну. Пайгъамбрарин китабар Кюгьне йикьрарин пайназ дахил шула.

Пасха – Египетдин лукӀʼваликкан ата-бабйир азад хьувал кӀваина хру жугьдарин кӀулин машквар. Пасхайин машквар гьар хьадукра апрелиъ Ерусалимдиъ къайд апӀуйи. Пасхайин хурагназ, аьдат вуйиси, агълиж дубккну ккундийи.

Саддукйир – жугьдарин диндин саб десте. Дурари КъанундизтӀан гъуллугъ апӀури гъахьундар. Гьаддиз лигну, дурар гъачӀидар чӀиви хьувалихъ хъугъри гъахьундар, фицики, чпи фикир апӀурайиси, Къанундиъ дидкан дибикӀну адруган.

Султ йигъ – гирами ва гьяфтайин аьхиримжи йигъ. Му йигъ марцци йигъ вуди гьисаб апӀурайи. Къанундиз лигну, султ йигъан лихуз гъадагъа апӀурайи. Жугьдарин ригъ алабхъбан кьяляхъ закурин йигъ ккебгъуйи. Гьаддиз, жвуми йигъан ригъ алабхъбалан кьяляхъ тап султ йигъан ригъ алабхъайизкьан лихуз ихтияр ади гъабхьундар, думу йигъ Аллагьдиз бахш дапӀну ккундийи.

Ужувлан хабар – Аллагьди тувнайи Гаф. Гьадму Гаф уьмриз Аллагьди Иса Месигьдилантина арайиз гъабхну. Гьадгъулантина вари инсаниятдиз чпи уьрхюз рякъ ачмиш гъабхьну – магьа Аллагьдихьан дуфнайи Ужувлан хабар жилариин гьарсар касдиз.

Ученикар (Исайин) – Исайихъ хъугънайидар, Дугъан терефкрар, Дугъан гаф агъю апӀурайидар ва Дугъан рякъ дибиснайидар.

Фарисйир – жугьдарин диндин саб десте. Дурари Къанундиъ улупнайиб гьярф-гьярфнаъди тамам апӀуйи. Халкьдин арайиъ дурарин аьхю гьюрмат айи. Дурар, чпин аьгъювализ лигну, гизаф фурс кайидар вуйи.

Хач – иливбан ишараси чиб-чпик китӀнайи кьюб хамхар. Дурарикан сабунуб жилиъ убсуйи, хъа гьатмунуб дидик кабсуйи. Рим гьюкми тахсиркрар гьацдар хачарик карсуйи. Адмийирикан аьзабар кчӀюкьбан бадали, дурари дурар хачрак кьумар йивну карсуйи ва йикӀайизкьан гьаци кирхну гъитуйи.

Хъугърударин мажлис, ясана хъугърудар – му гаф кьюб мянайиинди ишлетмиш апӀури шулу: 1) Саб йишвахь уч шлу Иса Месигьдихъ хъугъру адмийир. 2) Вари дюнʼя вуйибси яшамиш шулайи Исайихъ хъугъру адмийир.

ХьуцӀурарин машквар (Бегьер ккадабцӀбан машквар) – бегьер ккадабцӀбалан кьяляхъ апӀру машквар. Жугьдари думу машквар, Азадвалин (Пасхайин) машкврихъан хьцӀурпи йигъан тебрик апӀури шулу.

Штуан апӀуб – гунгьар гардандиъ дисбан ва гунгьарихьан марцц хьпан лишан вуди, штукк ккеркну, таза беден хъибшу мисал вуди, ккудучӀвуб. Мици, Аллагьди дупну, Исайин терефкрари апӀури шулу, гьаз гъапиш Исайихъ хъугърур гъашигантӀан женнетагьли хьуз шлуб дар. Му аьдатну инсан Аллагьдиз бахш гъахьивал ва цӀийи уьмур ккебгъувал улупура.

Ччвурар (ЦӀийи Йикьрар)

Ччвурар (ЦӀийи Йикьрар)

1. Аюб

2. Вавилон

3. Гоморра

4. Гьарун

5. Гьирод

6. Давуд

7. Ибрагьим

8. Ильяс

9. Исакь

10. Мелхиседек

11. Муса

12. Нюгь

13. Сарай

14. Содом

15. Сулейман

16. Юнус

17. Якьуб

Ччвурар

Аюб – аьгь апӀуз даршлу аьзабар аьгь гъапӀу кас. Дугъкан, «Кюгьне Йикьрарин» «Аюб» китабдиъ дибикӀна.

Вавилон – Иса Месигь гъяйиз улихьна вахтари Вавилон вилаят жугьуд халкьдин лап яман душман вуди гъабхьну. ЦӀийи Йикьрарнаъ «Вавилон» кӀуру гаф саспи йишвариъ иблисдин вая шейтӀнин гьюкум вуди ишлетмиш апӀура.

Гоморра – ДубкӀнайи (Мертвое) гьюлин гъирагъдихъ хъади гъахьи хьуб шагьрикан кьюбдиз Гоморра ва Содом кӀуйи. Гьадму шагьрариъ яшамиш шули гъахьи адмийири апӀури гъахьи гунгьариз дилигну, Аллагьди завʼан мархьси цӀана гугут дубгъну, гьадму кьюбиб шагьрар гъургну.

Гьарун – Муса пайгъамбрин аьхюну гъардаш. Аллагьдин гъуллугънаъ хьуз ва Аллагьдиз Израиль халкьдихъанди гъурбнар хуз, анжагъ Гьарундиз ва дугъан насларизтӀан ихтияр ади гъабхьундар.

Гьирод – хъади-хъади гъахьи юкьур паччагьдиин алди гъабхьи ччвур. 1. Зурба Гьирод – вари Палестина уьлкейин паччагьвал апӀури гъахьи жугьдарин паччагь. Гьадгъу паччагьвал апӀурайиган, Иса Месигь бабкан гъахьну. 2. Гьирод Антипа – Галилей уьлкейин паччагь, Зурба Гьироддин бай. 3. Гьирод Агрипа – Зурба Гьироддин балин бай (хтул). Дугъу Палестинайин аьхювал апӀурайи вахтна, Исайихъ хъугърударихъ думу ижмиди хъергри гъахьну.

Давуд – Ягьудайин тухмиан гъахьи Израилин варитӀан машгьур паччагь. Пайгъамбрари, гьякьди дюнʼяйиин паччагьвал апӀру Месигь Давудрин насларикан хьиди, кӀури, улихьмиди кӀури гъахьну.

Ибрагьим – Аллагьди гьаму пайгъамбрихъди йикьрар гъийитӀнийи. Израиль халкь гьамгъулантина ккебгъра. Ибрагьим Аллагьдихъ хъпехърур, Аллагьдиин хъугъʼвал алир вуйи, ва Аллагьди думу дугъри кас вуди гьисаб гъапӀну.

Ильяс – Кюгьне йикьрарнан вахтари гирамидарикан сар ва адлу пайгъамбар. Думу чӀивидимиди аьршариз гъурхну. Израиль гьюкуматдин аьхюр вуйи Ахавдина дугъан хпири кучӀлин аллагьариз икрам апӀурайиган, Ильясди дурариз Аллагьдин гафар гъапнийи. Гьаму дюнʼяйиз гъюз Месигь гьязур гъапӀур Ильяс ву.

Исакь – Ибрагьимдинна Сарайин бай.

Мелхиседек – Салим кӀуру йишван паччагь, Аллагьдин гъуллугънаъ айир. Ибрагьим пайгъамбри дугъаз, дявдиъ гъалиб духьну гъюрури, чахь хьайибдикан йицӀубпи пай тувнийи. Гьаддин кьяляхъ, Ибрагьимдиз ужʼвал апӀин кӀури, Мелхиседек Аллагьдиз ккарагнийи.

Муса – пайгъамбар, жугьдарин варитӀан машгьур кас, дурарин аьхюр. Дугъу чан халкь, жугьдар, Египетдин йисирваликкан ккадаъну. Дугъу Аллагьди туву Къанун чан халкьдихьна гъурубкьну.

Нюгь – пайгъамбар. Аллагьди, гьадмугандин дюнʼя, илипну шид, ккидипайиз, Нюгьдиз гими апӀин гъапну. Гьадиъди думу ва дугъан хизан Аллагьдихъ хъугъувалилантина аьжалнаккан гъюрхну.

Сарай – Ибрагьим пайгъамбрин хпир, Исакьдин дада.

Содом – лигай: Гоморрайиз.

Сулейман – Давудрин бай. Давудрин кьяляхъ Израиль уьлкейин паччагь. Сулейман паччагь вуйиган, Израиль гьюкумат гизаф девлетлу ва кьувватлу шулу. Сулейманди Ерусалимдиъ Аллагьдиз сабпи хал (дарамат) дивру.

Юнус – пайгъамбар, шубуд йигъан балугъин фуниъ ади гъашир.

Якьуб – Исакьдин бай, дугъаз Израилра кӀури шулу.

Картйир

Картйир

Картйир

1. Палестина Месить Иса жилиин алигандин девриъ

2. Ерусалим Месить Иса жилиин алигандин девриъ

3. Месить Иса жилиин алигандин девриъ Ерусалимди айи Аллагьдин хулан план

4. Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Шубубни сиягьат

5. Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Кьюбни сиягьат

6. Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Сабпи сиягьат

7. Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Юкьубни сиягъат - Рим шагьриз

Палестина Месить Иса жилиин алигандин девриъ

Ерусалим Месить Иса жилиин алигандин девриъ

Месить Иса жилиин алигандин девриъ Ерусалимди айи Аллагьдин хулан план

Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Шубубни сиягьат

Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Кьюбни сиягьат

Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Сабпи сиягьат

Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Юкьубни сиягъат - Рим шагьриз

Шиклар

Шиклар

Шиклар

1. ЕРУСАЛИМ: ЕЛИОН ДАГЪДИЛАН РЯБКЪЮРАЙИБ

2. ЕРУСАЛИМ ВА ЕЛИОН ДАГЪ

3. СИНАЙ ДАГЪ

4. КЬИЛЗИ (ДУБКӀНАЙИ) ГЬЮЛ

5. ФАВОР ДАГЪ

6. НАЗАРЕТ

7. ВИФЛЕЕМ

8. ЯРДАН

9. КАПЕРНАГЬУМ

10. ГАЛИЛЕЙИН КАНА

11. ЯГЬУДИЯЙИАН САМАРИЯЙИЗ ВУЙИ РЯКЪ

12. ГЕННИСАРЕТ ДАГАР (ГАЛИЛЕЙ ГЬЮЛ)

13. ВИФАНИЯ

14. РИМДИН КОЛИЗЕЙ

ЕРУСАЛИМ: ЕЛИОН ДАГЪДИЛАН РЯБКЪЮРАЙИБ

Сулейманди диву Аллагьдин хал алди гъабхьишв. Гьамус мушв'ин Уьмран мист ал.

ЕРУСАЛИМ. ЕЛИОН ДАГЪДИЛАН РЯБКЪЮРАЙИБ (ригъгьудубчӀврушвхъан)

ЕРУСАЛИМ ВА ЕЛИОН ДАГЪ

Хьа Ерусалимдиз багагь гьашиган, дидиз лигури, Иса гъишу. (Лк. 19:41)

ЕРУСАЛИМ ВА ЕЛИОН ДАГЪ

СИНАЙ ДАГЪ

Агъа зав'ан Синай дагъдиина, дидин кӀакӀниина гъафи. Агъайи Мусайизра душв'ина дих гьапӀу. Аскканзина думура ккудучӀву. (Адаувал 19:20 )

СИНАЙ ДАГЪ

КЬИЛЗИ (ДУБКӀНАЙИ) ГЬЮЛ

Дурар вари Сиддим дерейиъ кдикьнийи. Гъамус душвайишв Кьилзи гьюли ккапӀна. (Хьувал 14:3)

КЬИЛЗИ (ДУБКӀНАЙИ) ГЬЮЛ

ФАВОР ДАГЪ

Кафарира къиблара Уву яратмиш гьапӀунва; Фавор ва Ермон дагъарра Яв Черниин жадвалия а. (Мяыл, 13)

ФАВОР ДАГЪ

НАЗАРЕТ

Хьа йиргьубли ваз улубкьиган, Аллагьди, Галилей уьлкейиъ айи Назарет кӀуру шагьриз, Давудрин тухмиан вуйи Юсуф кӀуру касдиз хъирснайи шурагьна Жабраил малайик гьаъру. Шуран ччвур Мар'ям вуйи. (Лк. 1:26, 27)

НАЗАРЕТ

ВИФЛЕЕМ

«Увура, Вифлеем, Ягьудия юрднан шагьрарин арайиъ сабдииндира бицӀиб дарва, фицики ув'ан удучӀвиди Йиз Израилин халкь уьрхру Аьхюр». (Матт. 2:6)

ВИФЛЕЕМ

ЯРДАН

Гьадму вахтна Ягь'яйихьна Галилей уьлкейиан Иса гъюру. (Матт. 3:13)

ЯРДАН

КАПЕРНАГЬУМ

Думу, Назаредиан удучӀвну, Забулун ва Нафталим кӀуру юрдарин аьтрафариъ айи Галилей гьюлин гъирагъдихь хьайи Кафернагьумдиъ дергру. (Матт. 4:13)

КАПЕРНАГЬУМ

ГАЛИЛЕЙИН КАНА

Кьюд йигълан Галилей уьлкейин Кана шагьриъ сумчир шулу. Душваъ Исайин дадара айи. (Югь. 2:1)

ГАЛИЛЕЙИН КАНА

ЯГЬУДИЯЙИАН САМАРИЯЙИЗ ВУЙИ РЯКЪ

Ягьудия уьлке гъибтну, Агъа хъана Галилей уьлкейиз гъягьюру. Дугъан рякъ Самария юрднаантина вуйи. (Югь. 4:3, 4)

ЯГЬУДИЯЙИАН САМАРИЯЙИЗ ВУЙИ РЯК

ГЕННИСАРЕТ ДАГАР (ГАЛИЛЕЙ ГЬЮЛ)

Сабан, Аллагьдин гаф ебхьбан бадали, халкь Исайилан илтӀишуру, хъа Думу Учв Генисарет гьюлихъ дийигьну... (Лк. 5:1)

ГЕННИСАРЕТ ДАГАР (ГАЛИЛЕЙ ГЬЮЛ)

ВИФАНИЯ

Пасхайин машквар ккебгъуз йирхьуд йигъ ккимиди, Иса, Чав чӀиви гъапӀу Лазар яшамиш шулайи Вифанияйиз гъюру. (Югь. 12:1)

ВИФАНИЯ

РИМДИН КОЛИЗЕЙ

МЕСИГЬДИН ТЕРЕФКРАРИЗ АБЗАБ-АБЗИЯТАР ТУВНУ, ГЪИРМИШ ГЪАПШУ ЙИШВ.

Хьа узуз... Исайикан шагьидвал дапӀну ва Аллагьдин Гафналантина ккахьну, кӀулар алдатӀнайи рюгьяр гъяркъзуз. Мурар, вягьши гьяйванатдиз, я дидин су- ратназ икрам дарапӀдар ва унтҐин, ясана хил'ин лишан капӀуз гъидритдар ву. (Ачмиш. 20:4)

РИМДИН КОЛИЗЕЙ

Table of Contents

ЦӀийи Йикьрар: Галат

Сифте гаф

Галат

- Галат
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6

Читин гафар

- Аллагьдин Агълиж
- Аллагьдин Паччагьлугъ
- Аллагьдин хал
- Аллагьсузар (Аллагь аьгъдрудар)
- Аьлимар
- Аьхюну малла
- Вакилар
- Гирами китабар
- Гирами чадур, Шагьидвалин чадур
- Гунгьар гардандиъ дисуб
- Гъурбан апӀрушв
- Давудрин Насил
- Динар (динарий)
- Заан диванхана (синедрион)
- Зилотар
- Инсаниятдин Бай
- Къанун
- Къанун тамам апӀуб
- Къанунчйир
- Лавшарин машквар
- Левитар
- Маллйир
- Манна
- Месигь
- Мист
- Мяълийирин китаб
- Налукар уч апӀрур
- Пайгъамбрар
- Пасха
- Саддукйир
- Султ йигъ
- Ужувлан хабар
- Ученикар (Исайин)
- Фарисйир
- Хач
- Хъугърударин мажлис, ясана хъугърудар

- ХьуцӀурарин машквар (Бегьер ккадабцӀбан машквар)

- Штуан апӀуб

Ччвурар (ЦӀийи Йикьрар)

- Аюб
- Вавилон
- Гоморра
- Гьарун
- Гьирод
- Давуд
- Ибрагьим
- Ильяс
- Исакь
- Мелхиседек
- Муса
- Нюгь
- Сарай
- Содом
- Сулейман
- Юнус
- Якьуб

Картйир

- Палестина Месить Иса жилиин алигандин девриъ

- Ерусалим Месить Иса жилиин алигандин девриъ

- Месить Иса жилиин алигандин девриъ Ерусалимди айи Аллагьдин хулан план

- Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Шубубни сиягьат

- Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Кьюбни сиягьат

- Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Сабпи сиягьат

- Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Юкьубни сиягъат - Рим шагьриз

Шиклар

- ЕРУСАЛИМ: ЕЛИОН ДАГЪДИЛАН РЯБКЪЮРАЙИБ
- ЕРУСАЛИМ ВА ЕЛИОН ДАГЪ
- СИНАЙ ДАГЪ
- КЬИЛЗИ (ДУБКӀНАЙИ) ГЬЮЛ
- ФАВОР ДАГЪ
- НАЗАРЕТ
- ВИФЛЕЕМ
- ЯРДАН
- КАПЕРНАГЬУМ
- ГАЛИЛЕЙИН КАНА
- ЯГЬУДИЯЙИАН САМАРИЯЙИЗ ВУЙИ РЯКЪ
- ГЕННИСАРЕТ ДАГАР (ГАЛИЛЕЙ ГЬЮЛ)
- ВИФАНИЯ
- РИМДИН КОЛИЗЕЙ